top of page

درس‌گفتارهای کارنما

اندیش‌کده‌ی کارنما برنامه‌ای یک‌پارچه در زمینه‌ی نظریه، نقد، تاریخ هنر، و فرهنگ دیداری ارایه‌ می‌کند. همه‌ی برنامه‌های آموزشی به‌صورت آن‌لاین برگزار می‌شوند. 

Kaarnamaa Logo Black.png

طرح پذیرش کارنما در پی آن‌ است که با توجه به نیاز واقعی هنر ایران، شرایطی حتا مساعدتر و نظام‌مندتر را برای پرورش نسلِ‌ نوی دانش‌جوها و هنرمندها و پژوهش‌گرهای تاریخ، نقد، و نظریه‌ی هنر و فرهنگ دیداری فراهم کند.

طرح پذیرش کارنما، دانش‌جوها را در تماس پیوسته‌‌تر با استادها، فضای دیجیتال اندیش‌کده‌، بایگانی مقاله‌ها، و پژوهش‌های کارنما در زمینه‌ی هنر و فرهنگ امروز ایران و جهان، و سرانجام، با دیگر دانشجوها قرارمی‌دهد.

هر دانش‌جو این امکان را می‌یابد که مسیر فکری خود را در قالب کلاس‌ها و پژو‌هش‌های خودپاینده یا گروهی تعریف‌کند و در پایان گواهی شرکت دریافت‌کند.

پذیرش دانش‌جو
در کارنما

درس‌گفتارهای بهار     ۱۴۰۴ 

تاریخ هنر مدرن

درآمدی بر تاریخ هنر در دوران مدرن

مدرنیسم و پسامدرنیسم

رها خادمی و حسین ایالتی


​یک‌شنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران 

در بخش نخست ترم بهار، شماری از جنبش‌های کلیدی نیمه‌ی آغازین سده‌ی بیستم را بررسی می‌کنیم و می‌کوشیم روایتی کانونی از اوج مدرنیسم را مرور کنیم. چگونگی دگرگونی درک مدرنیستی از شیوه‌ی بیان دیداری و فرآیندهای دیدن از راه خوانش دوباره‌ی کارهای پاره‌ای از برجسته‌ترین هنرمندهای مدرنیست یکی از کانون‌های تمرکز این جلسه‌هاست. در پاره‌ی دوم این درس‌گفتار به جریان‌های هنری نیمه‌ی دوم سده‌ی بیستم از نئودادا و هنر پاپ تا جهانی‌شدن و هنر دیجیتال می‌پردازیم. رسانه‌های نویی چون هنر اجرا، هنر زمینی، هنر ویدیو، و کامپیوتر که با تاثیر از مفهوم‌گرایی در هنر شکل‌گرفتند در این بخش از کلاس در مرکز توجه خواهند بود. این درس‌گفتارِ آن‌لاین روزهای یک‌شنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود و نام‌نویسی در آن برای همه در درون و بیرون از ایران ممکن است. 

آغاز درس‌گفتار: ۳۱ فروردین ۱۴۰۴، ۲۰ آوریل ۲۰۲۵ 

​​

درباره‌ی آموزگارها

**

تاریخ زیباشناسی و نظریه‌‌ی هنر

نظریه، نقد، و تاریخ‌نگاری هنر
فرمالیسم، آوانگاردیسم، و ساختارگرایی 
میلاد رستمی

​سه‌شنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران 

در ترم بهار از دوره‌ی «نظریه، نقد، و تاریخ‌نگاری هنر» مروری خواهیم داشت بر جریان تاریخ‌نگاری هنر و نظریه‌های هنری در سال‌های پایانی سده‌ی نوزدهم و سده‌ی بیستم. در این ترم می‌کوشیم با مرور شماری از متن‌ها و مقاله‌های بنیادی نقد و نظریه‌ی هنر به جریان‌های انتقادی مهم هنر بپردازیم. گفتار تاریخ‌نگاری هنری و گرایش‌هایی چون نقد فرمالیستی، نقد جامعه‌گرا، نقد ساختارگرایانه، و دیگر نظریه‌هایی که در جریان مدرنیسم و پسامدرنیسم شکل‌گرفته‌اند نیز مورد توجه ما خواهد بود. هم‌چنین می‌کوشیم با تمرکز بر متن، واژه‌های کلیدی و مفهوم‌های بنیادی هنر مدرن و پسامدرن را نیز بشکافیم. این درس‌گفتارِ آن‌لاین در ۸ جلسه، روزهای سه‌شنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود و نام‌نویسی در آن برای همه در درون و بیرون از ایران ممکن است.

آغاز درس‌گفتار: ۲۶ فروردین ۱۴۰۴، ۱۵ آوریل ۲۰۲۵ 

درباره‌ی آموزگارها

**

تاریخ هنر اروپا و امریکا

تاریخ اجتماعی هنر امریکا 

گلُبالیته و هنر؛ چشم‌اندازی امریکایی

علی رضا صحاف زاده

شنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران 

درس‌گفتار «گلُبالیته و هنر» به تصویر ایالات متحد امریکا در سال‌های پایانی سده‌ی بیستم و سده‌ی جاری، یعنی عصر جهانی‌شدن، آگاهی کُره‌ای، و خیزش هویت‌های تراملی می‌پردازد. اندیشه‌ی معاصر درباره‌ی جهانی‌شدن و هنر، اغلب به موقعیتِ فرودستان پرداخته‌است؛ به این‌که چگونه جهانی‌شدن به صداهای به‌حاشیه‌رانده‌شده، از ژوهانسبورگ تا هاوانا، امکانِ بیان‌ داده‌است. اما مدرنیته‌ی ‌کُره‌ای یا چیزی که آن را «گلُبالیته» می‌نامیم، از دیدگاهِ موقعیتی فرهنگی که شاید بتوان آن را آخرین امپراتوری یا هژمُن جهان دانست، چگونه به‌نظرمی‌رسد؟ در این درس‌گفتار می‌پرسیم: هنرمند‌ها، خواه امریکایی باشند، خواه اهل هر جای دیگر زمین، چگونه به امریکا نگریسته‌اند؟ اسطوره‌ها و نشان‌های این کشور چگونه در فرهنگ و جامعه‌های مختلف این کُره بازتاب ‌یافته‌اند؟  مهاجرت و ایده‌ی ازجاکندگی چه تاثیری بر صحنه‌ی هنر امروز امریکا گذاشته‌اند؟ «گلُبالیته و هنر» در پی درک کار هنرمندها، عکاس‌ها، و فیلم‌سازهایی‌ست چون اَن می‌ له، لارس فُن تریر، هوما بابا، ترِوِر پَگلن، و نیز نظریه‌پردازهایی نظیر مایکل هارت و انتُنیو نِگری، در میان بسیاری دیگر، که کار خود را در گفت‌وگو یا بگومگو با جنگ‌سرد، جامعه‌ی پساصنعتی، تروریسم و افراط‌گرایی، دو جنگ‌ پی‌درپی در خاورمیانه، و شکل‌گیری دوران دیجیتال پدیدآوردند. این درس‌گفتارِ آن‌لاین روزهای شنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود و نام‌نویسی در آن برای همه در درون و بیرون از ایران ممکن است. 

آغاز درس‌گفتار: ۳۰ فروردین ۱۴۰۴، ۱۹ آوریل ۲۰۲۵ 

درباره‌ی آموزگار

**

نقاشی، طراحی، چاپ  

تماس، وارونگی، بازتولید: درآمدی نظری بر هنر چاپ 

نازنین نوروزی

​دوشنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران 

این درس‌گفتار درآمدی‌ست نظری بر مفهوم‌ها و زبان دیداری ویژه‌ای که رسانه‌ی چاپ دستی به تاریخ هنر و هنر امروز افزوده است. در این کلاس به شیوه‌های تولید تصویر ورای نقاشی و طراحی می‌پردازیم و محیط کارگاه چاپ و کار گروهی را بررسی خواهیم کرد. پرسش‌های اصلی ما این است: چه چیزی چاپ دستی را به رسانه‌ای با  توانش‌های فراوان برای بیان معاصر در سده‌ی  ۲۱ بدل‌کرده‌است؟ و چرا چاپ توان بالایی برای بیان اجتماعی و دمُکراتیک دارد؟ در درس‌گفتار «تماس، وارونگی، بازتولید» به فرآیندهای اصلی ساخت تصویر در چاپ، از جمله ریلیف، اینتالیو، لیتوگرافی، و سیلک‌اسکرین می‌پردازیم، و هم‌چنین شیوه‌های مکانیکی و الکترُنیکیِ تولید و بازتولید تصویر به وسیله‌ی ماشین فتوکپی و دیگر شیوه‌های جای‌گزین از جمله پیوندهای چاپ‌ دستی با عکاسی را مرور خواهیم کرد. از اَلبرشت دورر و ویلیام هوگارت تا رابرت رَوشنبرگ، کی‌کی اسمیت، و جولی مِریتو، در این درس‌گفتار، کار هنرمندهایی را بررسی‌می‌کنیم که چاپ، نقشی پررنگ در شکل‌گیری زبان دیداریشان داشته‌است. این درس‌گفتارِ آن‌لاین در ۸ جلسه، روزهای دوشنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود و نام‌نویسی در آن برای همه در درون و بیرون از ایران ممکن است. 

درباره‌ی آموزگار

​نازنین نوروزی هنرمند چندرسانه‌ای‌ست که در کارهایش با استفاده از تصویرهای بایگانی و یافته، با بهره گیری از چاپ دستی، فیلم تجربی، و روش‌های عکاسی جای‌گزین به پرسش درباره‌ی جابه‌جایی و تجربه‌ی تاریخی می‌پردازد. او دانش‌آموخته‌ی نقاشی و پژوهش هنر از دانش‌گاه سوره و هنر (تهران) و دانش‌گاه «پرَت» (نیویرک) است. نوروزی دبیر بخش هنری مجله‌ی کارنماست و در نیویرک کار و زندگی می کند.


آغاز درس‌گفتار: ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، ۱۴ آوریل ۲۰۲۵ 

 

**

نقد و تاریخ‌نگاری هنر 

شیوه‌های بیان در نوشتار هنری

سارا کریمی

چهارشنبه‌ها، ساعت ۱۸ تا ۲۰ به وقت ایران 

در این مجموعه‌درس‌گفتار، گونه‌های متفاوت نگارش را، به‌ویژه در ارتباط با نقد هنری تمرین خواهیم‌کرد. نوشتن درباره‌ی چیزی این امکان را به ما می دهد که درباره‌ی آن چیز بیاندیشیم و آن را نقد کنیم، حاصل این اندیشه را ثبت کنیم و بتوانیم سیر نقدها و بررسی‌های انجام شده را با مسیر تجربه‌های خود مقایسه کنیم و تطبیق دهیم. به این ترتیب برای داشتن انباشتی از تاریخ خودانتقادی و رشد نیازمند نوشتن هستیم. در این مجموعه‌ درس‌گفتار به این پرسش‌ها می‌پردازیم که نوشتن به چه کار هنرمند و منتقد می‌آید؟ چگونه برای نگارش اندیشه‌ی خود پژوهش کنیم؟ یک متن ساختارمند چه ویژگی‌هایی دارد؟ در این هشت جلسه ابتدا به مهارت‌های نوشتن و پژوهش می‌پردازیم و سپس، ویژگی‌ها و فرم‌های نقدنویسی را چون متن و زمینه، دیدگاه‌های نظری، و گونه‌های زبانی و مفهومی بررسی و تمرین می‌کنیم. در هر جلسه، تمرین‌هایی برای دانش‌جوها در نظر گرفته شده‌است که سویه‌های نظری کلاس را در عمل به آزمون می‌گذارد. این درس‌گفتارِ آن‌لاین روزهای چهارشنبه ساعت ۱۸ تا ۲۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود و نام‌نویسی در آن برای همه در درون و بیرون از ایران ممکن است. 

​​​​

درباره‌ی آموزگار

سارا کریمی، دانش‌آموخته‌ی علوم ارتباطات از دانشگاه علامه طباطبایی‌ و برنامه‌ریزی اجتماعی از دانشگاه تهران است. او پژوهش‌گر، نویسنده، و آموزگار آزاد فلسفه، جامعه‌شناسی، و تاریخ است و تا کنون سه کتاب در زمینه‌ی تاریخ اجتماعی و فرهنگی منتشر کرده است. او سابقه‌ی تدریس در دوره‌های خوانش متون کلاسیک فلسفی را در چندین دوره دارد.

آغاز درس‌گفتار: ۲۷ فروردین ۱۴۰۴، ۱۶ آوریل ۲۰۲۵ 

**

فلسفه و نظریه‌های انتقادی

واکاوی متن: کتاب‌های آرامش دوستدار

ترم بهار ۱۴۰۴: کتابِ کتابِ «ملاحظات فلسفی در دین و علم»  

کاوه زهدی و گروه آموزش کارنما

جمعه‌ها، ساعت ۲۰ تا ۲۱:۳۰ به وقت ایران 

در ترمِ پیشین واکاوی متن، کتابِ «امتناع تفکر در فرهنگ دینی» را زیر ذره‌بین گذاشتیم و کوشیدیم تز کانونی نویسنده را در پیوند با استدلال‌ها و نمونه‌هایی که در کتاب می‌آورد درک‌کنیم. برای درک بهتر شالوده‌ی نظری کتاب‌های دوستدار در این ترم به سراغ نخستین کتابِ او یعنی «ملاحظات فلسفی در دین و علم» (بینش دینی و دید علمی) می‌رویم. مفهوم‌هایی را که در کتاب پیشین او با آن آشنا شدیم را در این کتاب ردیابی‌می‌کنیم. در جلسه‌های هفتگی، در کنار آشنایی با اندیشه‌ی دوستدار، پیش‌نهادهای زبانی او را نیز در دست تحلیل و بررسی قرارمی‌دهیم. واکاوی متن به شکلی آن‌لاین، در روزهای جمعه ساعت ۲۰ تا ۲۱:۳۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود. 

جلسه‌های «واکاوی متن: کتاب‌های آرامش دوستدار» به‌صورت آن‌لاین در روزهای جمعه ساعت ۲۰ تا ۲۱:۳۰ به‌وقت ایران برگزارمی‌شود. نام‌نویسی برای همه در درون و بیرون از کشور ممکن است اما برای حفظ کیفیت گفت‌وگوها، شمار دانش‌جوهای پذیرش‌شده، محدود خواهد بود. پس از فرستادنِ فرم تقاضای پذیرش، با شما تماس می‌گیریم. برای پذیرش در این کلاس، علاقه‌مندها باید متنی کوتاه از راه این فرم بفرستند که در آن پیش‌زمینه‌ی آموزشی و حرفه‌ای و برنامه‌های پژوهشی آینده‌ی خود را در رابطه با موضوع این کلاس شرح می‌دهند. 

آغاز درس‌گفتار: ۲۹ فروردین ۱۴۰۴، ۱۸ آوریل ۲۰۲۵ 

 

محیط دیجیتال آموزشی

کلاس‌های کارنما به‌صورت آن‌لاین و از راه ویدیو کنفرانس (مایکروسافت تیمز) برپامی‌شوند. هر کلاس صفحه‌ی ویژه‌ی خود را در وب‌سایت کارنما دارد و تمامی داده‌ها و منبع‌های آموزشی در این صفحه قرار می‌گیرد. هم‌چنین، دانش‌جوها می‌توانند از راه این صفحه با آموزگار خود و با یک‌دیگر در ارتباط باشند.

 

شیوه‌ی ارایه

بیش‌تر کلاس‌ها، هفته‌ای یک‌بار و اغلب ساعت شش عصر به‌وقت ایران آغاز می‌شوند. پس از یک سخن‌رانیِ یک ساعته، نیم‌ساعت از وقت کلاس به بخش سمینار، و نیم‌ساعت پایانی به بحث و گفت‌وگو درباره‌ی موضوع جلسه اختصاص دارد.  از همه‌ی دانش‌جوها انتظار می‌رود که در جریان برگزاری کلاس مشارکت فعال داشته باشند. 

پذیرش دانش جو

بیش‌تر کلاس‌های کارنما پیش‌نیاز ندارند و همه می‌توانند در داخل و خارج از ایران درخواست پذیرش بدهند. برای پذیرش دانش‌جو در کارنما سه گزینه‌ طراحی شده‌است. هر دانش‌جو می‌تواند گزینه‌ی مورد نظر خود را به‌نسبت میزان علاقه، نیاز، و شمار درس‌گفتارها انتخاب‌کند. برای آگاهی بیش‌تر درباره‌ی این گزینه‌ها به صفحه‌ی پذیرش بروید.

شیوه‌ی برگزاری

درباره‌ی برنامه‌ی  آموزشی کارنما

یک چرخش آموزشی 

در دهه‌های گذشته، دگرگونی بزرگی در آموزش عالی رخ داده‌است و دانش دیگر تنها در نهادهایی سنتی چون دانشگاه تولید نمی‌شود. هرچند گرفتاری آموزش عالی در ایران، امری خاص این کشور است و نتیجه‌ی اخراج یا عدم‌ هم‌کاری با نیروهای متخصص، اما در سطح جهانی رفته‌رفته نهادهای مختلف آموزشیِ تجربه‌گرا نیز بخش نظرگیری از فرآوری اندیشه را برعهده گرفته‌اند. درس‌گفتارهای کارنما، بی‌آن‌که جاه‌طلبی جبران کاستی‌های نهاد آموزش در ایران را داشته‌ باشد، خود را هم‌گام با این چرخش آموزشی بزرگ در هنر جهانی‌شده‌ی امروز تعریف می‌کند.

دعوت به هم‌کاری

هم‌چون هر بخش دیگرِ کارنما، درهای این بخش نیز به روی آموزگارها باز است. اگر دوست دارید مجموعه‌ای از درس‌گفتارها را درباره‌ی نقد، تاریخ، و نظریه‌ی هنر در قالب یک ترم یا حتا یک‌ماه (چهار سخنرانی) ارایه‌کنید، ما با کمال میل آماده‌ایم، طرح درس شما را بخوانیم و با هم‌کاری با یک‌دیگر، درس‌گفتار مورد نظر را در اختیار دانش‌جوهای کارنما بگذاریم. برای شروع این فرآیند، شرح درس خود را (۴۰۰ واژه)، به‌هم‌راه نام هر سخنرانی (سرفصل‌ها) و شرح کوتاهی درباره‌ی هر یک، برای ما بفرستید. برای آشنایی بیش‌تر، فرستادن خودزندگی‌نامه‌ی کوتاه (۲۰۰ واژه) بسیار کمک‌کننده خواهدبود.

همه‌ی درس‌گفتارهای کارنما در قالب دسته‌بندهای کلی زیر ارایه‌می‌شوند. شما می‌توانید نزدیک‌ترین رده را برای ارایه‌ی درس‌گفتار خود انتخاب کنید اما لازم نیست نام کلاس شما صددرصد منطبق با عنوان‌های زیر باشد.

رده‌های آموزشی کارنما

Radeh AMZ 240917.png

امکان‌های  آموزش دیجیتال، بستری برای تماس  فراهم می‌کنند.

کارنما پدیده‌ای دیجیتال است و می‌کوشد از همه‌ی ابزارهای آن‌لاین سود ببرد تا مرزهای بین درون و بیرون را کم‌رنگ‌کند. به همین دلیل، شاید این نخستین بار باشد که کلاس‌های کارنما بدل به فضایی برای تماس دانش‌جوها، هنرجوها، و اندیش‌گرهای فارسی‌زبان در تمام دنیا می‌شوند. 

گام نخست برای برخورد حرفه‌ای با  جنبه‌ی تئوریک هنر

 

از آن‌جا که کارنما پیش از هر چیز یک نهاد پژوهشی‌ در زمینه‌ی تاریخ و نظریه‌ی هنر امروز جهان است، می‌کوشیم امکان‌های زیر را برای علاقه‌مندها فراهم کنیم: 

در پایان دوره، امکان ادامه‌ی هم‌کاری با گروه از راه نشر نقد و مقاله‌های آکادمیک در فصل‌نامه، و یا ارایه‌ی مقاله در همایش‌های بخش گفتارها وجود دارد. 

​​

آموزگارهای کارنما می‌کوشند درصورت امکان، از راه ایجاد پیوند بین دانش‌جوها با هنرمندها، نویسنده‌ها، کتاب‌خانه‌ها، و دیگر نهادهای هنری، زمینه‌ی رشد حرفه‌ای آن‌ها را فراهم کنند. 

 

کارنما یک اِکوسیستم فکری‌ درباره‌ی نقد، نظریه، و تاریخ هنر است.

 

با ثبت‌نام در کلاس‌ها، همه‌ی دانش‌جوها به بایگانی کارنما، شامل صدها مقاله درباره‌ی جنبه‌های مختلف هنر مدرن و معاصر جهان دست‌رسی خواهند داشت.

یکی از مهم‌ترین هدف‌های کلاس‌های کارنما آموزش مبانی نظری و تاریخی هنر است اما درس‌گفتارها می‌توانند بخشی از محیط یا اکوسیستمی پژوهشی‌ تلقی شوند که هدف آن ایجاد دگرگونی ساختاری در نقد، نظریه، و تاریخ‌نگاری هنر ایران از راه پرورش حرفه‌ای کسانی‌ست که به اندیشیدن و نوشتن درباره‌ی هنر علاقه دارند.

درس‌گفتارهای کارنما، تنها مجموعه‌ای از کلاس‌های آن‌لاین نیستند.

 

دانشجو‌ها با حضور در برنامه‌ی آموزشی سالانه‌ی اندیشکده با شبکه‌ای به‌هم پیوسته و پویا از دانش و تحلیل و داده درباره‌ی هنر ایران و جهان روبه‌رو می‌شوند که فعالانه به آن‌ها در پیداکردن و ساختنِ مسیر فکری‌شان کمک می‌کند. این درس‌گفتارها در هر سال تحصیلی در پیوندی پویا با یک‌دیگر و بر اساس گرایش‌های گوناگون تاریخ‌هنری، روش‌شناختی، میان‌رشته‌ای، و آموزش‌ پایه‌ به‌دقت برنامه‌ریزی می‌شوند.

 

© 2012 - 2025 by Kaarnamaa + Accent Wall

هرگونه استفاده از محتوای منتشر شده در کارنما،

تنها با اجازه‌ی نوشتاری ناشر ممکن است.

bottom of page